HW5M Podcast

Gdy pytałem, czy skrócić historię Niemiec, 88% z Was odpowiedziało: nie.

Dzisiaj na Spotify ruszył sezon „NIEMCY: Edycja rozszerzona”. Sezon liczy 19 odcinków. Każdy pokazuje kolejny etap przemiany, która prowadzi od rozpadu Świętego Cesarstwa do pełni władzy Hitlera.

Pierwszy odcinek „Napoleon rozbija Święte Cesarstwo” jest już dostępny. Następne premiery w poniedziałki i czwartki o 06:30.

Którego etapu tej historii najbardziej oczekujesz?

Zacznij od początku. Link do sezonu znajdziesz w pierwszym komentarzu.

2 months ago | [YT] | 263

HW5M Podcast

Rano Rumunia walczy u boku Hitlera. Po południu król każe aresztować Iona Antonescu, dyktatora rządzącego krajem.

23 sierpnia 1944 roku Rumunia wciąż jest sojusznikiem Hitlera. Jej żołnierze walczą u boku Wehrmachtu przeciwko Armii Czerwonej, a krajem rządzi Ion Antonescu. Po południu dwudziestodwuletni król Michał I każe go aresztować. O 22.00 ogłasza przez radio zerwanie z Niemcami i przejście na stronę aliantów. Następnego dnia rumuńscy żołnierze zatrzymują niemieckie oddziały maszerujące na Bukareszt. Aby zrozumieć, dlaczego dotychczasowy sojusznik Hitlera nagle zwraca przeciwko niemu broń, trzeba cofnąć się o cztery lata.


Latem 1940 roku Rumunia traci prawie jedną trzecią swojego terytorium, ponieważ rozpada się system sojuszy, który dotąd chronił jej granice. Francja kapituluje przed Niemcami, Wielka Brytania walczy o własne przetrwanie, a Hitler nie zamierza bronić rumuńskich ziem. Związek Sowiecki wykorzystuje ten moment i 26 czerwca żąda Besarabii oraz północnej Bukowiny. Rumuński rząd przyjmuje ultimatum i wycofuje wojsko, ponieważ obawia się sowieckiej inwazji. Dwa miesiące później Hitler i Mussolini przyznają Węgrom północny Siedmiogród. We wrześniu Rumunia oddaje Bułgarii południową Dobrudżę. Król Karol II ustępuje za każdym razem, ponieważ jego armia nie zdoła walczyć jednocześnie ze Związkiem Sowieckim, Węgrami, Bułgarią i potencjalnie także z Niemcami. Rumunia traci więc ogromną część kraju bez jednej wielkiej bitwy. Jej przywódcy wybierają oddawanie kolejnych ziem zamiast wojny, której nie potrafią wygrać.


Utrata ziem obala Karola II i oddaje koronę jego osiemnastoletniemu synowi, ale władzę przejmuje ktoś inny. O najważniejszych sprawach decyduje generał Ion Antonescu, który obiecuje odzyskać utracone prowincje. Widzi, że Wielka Brytania walczy o przetrwanie, Francja została pokonana, a jedyną potęgą zdolną uderzyć na ZSRR pozostają Niemcy. Dlatego 23 listopada 1940 roku Rumunia przystępuje do paktu trzech z Niemcami, Włochami i Japonią.


Nowy dyktator ma Hitlerowi do zaoferowania coś cenniejszego niż obietnice: rumuńską ropę. Pola i rafinerie wokół Ploeszti zasilają niemieckie samoloty, czołgi i ciężarówki. Berlin chce chronić to źródło paliwa. Bukareszt liczy natomiast, że niemiecka armia pomoże odzyskać ziemie zajęte przez Sowietów. Obaj partnerzy potrzebują się nawzajem, choć każdy prowadzi własną wojnę.


O świcie 22 czerwca 1941 roku rumuńskie działa otwierają ogień razem z Wehrmachtem. Antonescu ogłasza „świętą wojnę” o odzyskanie Besarabii i północnej Bukowiny. Wielu Rumunów popiera tę decyzję, ponieważ pamięta upokorzenie z poprzedniego lata. Armia odzyskuje utracone prowincje. Wtedy Antonescu podejmuje decyzję, która zmienia charakter rumuńskiego udziału w wojnie.


Po odzyskaniu Besarabii Antonescu może zatrzymać armię nad Dniestrem, lecz każe jej iść dalej. Rumuńskie oddziały walczą pod Odessą, na Krymie i pod Stalingradem. Wojna o odzyskanie własnych ziem staje się wojną prowadzoną u boku Hitlera w głębi Związku Sowieckiego. Reżim Antonescu odpowiada również za masowe mordy i deportacje Żydów oraz Romów, dokonywane przez rumuńskie wojsko, żandarmerię i administrację. Przez trzydzieści osiem miesięcy Rumunia świadomie pozostaje najważniejszym wschodnioeuropejskim sojusznikiem III Rzeszy na froncie przeciwko ZSRR.


Pod Stalingradem sowieckie czołgi uderzają w najsłabsze miejsce niemieckiego frontu: rumuńskie armie osłaniające jego skrzydła. Brakuje im nowoczesnej broni przeciwpancernej, dlatego w listopadzie 1942 roku Sowieci przełamują właśnie ich pozycje i zamykają Niemców w okrążeniu. Rumuńskie straty sięgają co najmniej 109 tysięcy zabitych, rannych i zaginionych. Po tej klęsce Antonescu zaczyna szukać drogi wyjścia z wojny.


Po Stalingradzie Antonescu wie, że Hitler może przegrać, ale każdą drogę wyjścia blokuje pojedyńczy warunek stawiany Rumunom. Alianci żądają, aby Rumunia zwróciła broń przeciwko Niemcom. Antonescu nie chce się na to zgodzić. Wciąż liczy, że do kraju szybciej dotrą Brytyjczycy lub Amerykanie i ochronią go przed sowiecką okupacją. Londyn i Waszyngton odrzucają jednak osobny układ omijający ZSRR, dlatego Bukareszt musi przyjąć warunki uzgodnione również z Moskwą. Tymczasem Armia Czerwona z każdym tygodniem stoi bliżej rumuńskiej granicy.
20 sierpnia 1944 roku Armia Czerwona kończy miesiące rumuńskiego zwlekania jednym uderzeniem. Dwa sowieckie fronty, liczące razem prawie 1,4 miliona żołnierzy i około 1900 czołgów, atakują wojska niemiecko-rumuńskie. Po drugiej stronie stoi około 900 tysięcy ludzi, ale mają zaledwie około 170 czołgów. Sowieci rozrywają obronę w kilku miejscach. Dwa dni później Antonescu odwiedza front i widzi, że droga w głąb Rumunii stoi otworem.


Spisek ma wybuchnąć 26 sierpnia, ale planowany wyjazd Antonescu zmusza króla do działania trzy dni wcześniej. Jeśli marszałek opuści Bukareszt i wróci do armii, znajdzie się wśród lojalnych dowódców i może zdławić spisek. Termin zostaje więc przesunięty na 23 sierpnia. Michał ma tylko jeden dzień, aby odsunąć człowieka, który przez cztery lata rządził państwem i kontrolował wojsko.


Po południu Antonescu wchodzi do pałacu jako dyktator, a opuszcza go już pod strażą. Michał żąda natychmiastowego zawarcia rozejmu. Marszałek odmawia i przekonuje, że nie może wystąpić przeciwko Niemcom bez wcześniejszego uprzedzenia Hitlera. Gdy Antonescu ponownie odrzuca natychmiastowy rozejm, król wzywa straż pałacową. Dyktator i jego najbliższy współpracownik zostają zatrzymani.


O 22.00 Rumuni słyszą w radiu, że kraj zerwał z Niemcami, choć rozejmu z aliantami nikt jeszcze nie podpisał. Michał ogłasza przyjęcie alianckich warunków rozejmu i przejście Rumunii na stronę aliantów. Król wykonuje pierwszy ruch, zanim Moskwa zgodzi się zatrzymać swoich żołnierzy. Formalne wypowiedzenie wojny Niemcom nastąpi dopiero 25 sierpnia.


Hitler odpowiada natychmiast: każe schwytać króla i opanować Bukareszt. Około sześciu tysięcy niemieckich żołnierzy rusza na stolicę. Zatrzymują ich oddziały rumuńskie, które dzień wcześniej walczyły po tej samej stronie. Luftwaffe bombarduje pałac królewski i budynki rządowe, lecz przewrotu nie udaje się odwrócić. Do 28 sierpnia Rumuni usuwają niemieckie zagrożenie dla Bukaresztu.
Król ogłasza koniec wojny z aliantami, ale Armia Czerwona nadal rozbraja rumuńskich żołnierzy. Stalin widzi w nich armię państwa, które przez ponad trzy lata uczestniczyło w inwazji na ZSRR. Między królewskim przewrotem a podpisaniem rozejmu Sowieci biorą do niewoli około 120 tysięcy Rumunów. Dla Bukaresztu wojna z ZSRR już się skończyła. Dla Moskwy Rumunia wciąż pozostaje pokonanym przeciwnikiem.


Przez niemal trzy tygodnie Rumunia walczy z Niemcami bez podpisanego rozejmu ze Związkiem Sowieckim. Dopiero 12 września przyjmuje warunki, które nakazują jej wystawić wojska do dalszej walki i poddać się kontroli komisji zdominowanej przez ZSRR. Rumuńskie armie walczą później na Węgrzech, w Czechosłowacji i Austrii. W szczytowym momencie rumuński wkład w dalszą kampanię rośnie do 248 tysięcy żołnierzy. Ich udział nie zmienia jednak politycznego wyniku wojny. 6 marca 1945 roku, pod naciskiem ZSRR, Michał przyjmuje rząd kierowany przez komunistów. W grudniu 1947 roku zostaje zmuszony do abdykacji.


Przewrót Michała wyrywa Hitlerowi ważnego sojusznika i rumuńską ropę, ale nie ratuje Rumunii przed sowiecką dominacją. Niemiecka obrona w południowo-wschodniej Europie zaczyna się rozpadać, lecz Bukareszt nie odzyskuje swobody. Rumunia wydostaje się z wojny prowadzonej u boku Niemiec i niemal natychmiast wchodzi w okres podporządkowania następnemu mocarstwu.


TEN DZIEŃ OCZAMI INNYCH | 23 SIERPNIA

Jeśli lubisz historie, w których patrzymy oczami każdej ze stron, zajrzyj na kanał Historia w 5 minut. Kolejne materiały i całe archiwum powstają dzięki Patronom. Jeśli chcesz pomóc mi opowiadać następne historie, znajdziesz podcasty i artykuły premium również na Patronite pod nazwą Historia w 5 minut.

Bibliografia:
1. Keith Hitchins, Rumania 1866–1947 (Oxford: Clarendon Press, 1994), ss. 450–452, 471–472, 498–502.
2. Oleg Beyda, Grant T. Harward, Richard Carrier i Henrik Meinander, „Germany and the Axis in the East”, w: David Stahel (red.), The Cambridge Companion to the Nazi-Soviet War (Cambridge: Cambridge University Press, 2025), ss. 306–313.
3. Jonathan Dimbleby, Endgame 1944: How Stalin Won the War (Oxford: Oxford University Press, 2024), ss. 341–344.
4. Declaration of the New Rumanian Government, 23 August 1944, Foreign Relations of the United States, 1944, t. IV, dok. 206.
5. Convention of Armistice with Rumania, 12 September 1944, Moskwa.
Zdjęcie: Horia Sima, Ion Antonescu i król Michał I podczas obchodów przystąpienia Rumunii do paktu trzech, 1940. Narodowe Archiwum Cyfrowe / Wikimedia Commons, domena publiczna.

2 months ago | [YT] | 101

HW5M Podcast

MAGA jeszcze trochę zajmie, ale w międzyczasie puszcze Wam kilka podcastów ~1h każdy, które były tylko dla Patronów.

5 months ago | [YT] | 123

HW5M Podcast

Wszystkie filmy archiwalne i podcasty, których już nie ma na kanale z powodu banów, ograniczeń, usunięć treści, zostały udostępnione dla wszystkich Patronów niezależnie od progu do oglądania na Patronite.

7 months ago | [YT] | 64

HW5M Podcast

Ogromnie dziękuję każdemu z Was, kto dołączył do nas dla historii Trumpa i MAGA. Wasze zaufanie i cierpliwość są dla mnie najlepszym paliwem do pracy.
Materiał (3,5 godziny) już schodzi z taśmy. W ramach podziękowania za to, że czekaliście, przygotowałem dla Was dodatkowe 20 minut analizy perspektyw obu stron (republikanie vs demokraci). Chciałem mieć pewność, że dostaniecie najbardziej rzetelny i głęboki obraz sytuacji, na jaki zasługujecie. Do usłyszenia na dniach.

7 months ago | [YT] | 157

HW5M Podcast

Zapraszam na podcast Historia Niemiec w 10.5 godziny.

8 months ago | [YT] | 212

HW5M Podcast

Jutro wieczorem wracają Niemcy - Historia XX wieku w 10.5h. Różnica polega na tym, że usłyszycie w materiale zamiast słowo "żyd" jedynie fragment ż. Tj. zamiast "Hitler mówi, że żydzi rządzą światem" ---> "Hitler mówi, że ż... rządzą światem". Pozdrawiam.

8 months ago | [YT] | 264

HW5M Podcast

Czekamy

Skip the Carousel

1 2

8 months ago | [YT] | 338

HW5M Podcast

Założyłem kanał z pigułkami z archiwów. Jeżeli lubicie głosy ze źródeł np. co Hitler mówił o Piłsudskim (realne nagranie) to w czasie czekania na publikacje Niemcy 2 zapraszam do subskrybcji -> ‪@hw5mszorty‬

1 year ago | [YT] | 61

HW5M Podcast

Trochę Was zaniedbałem. Chciałbym zacząć tu publikować 3-4 podcasty w mc. Ale muszę wiedzieć czy nadal checie ich słuchać. Został ktoś tu jeszcze?

Jaka seria ma powstać na już?

1 year ago | [YT] | 56