Ziya Hoca'nın Edebiyat Meclisi: Bilgilenmek faudalıdır serisinden...
“Sevil” Sahneye Çıktı, Çarşaflar Bir Bir Atıldı
Cafer Cabbarlı’nın eşi Sona Hanım’ın hatıralarında kadın özgürlüğünün en çarpıcı anlarından biri 1928 yılı Azerbaycan için toplumsal değişim açısından önemli bir dönüm noktasıydı.
Kadınların geleneksel kıyafetlerden ve toplumsal baskılardan kurtulması, eğitim ve sosyal hayata daha fazla katılması yönünde yoğun bir kampanya yürütülüyordu.
Bu değişimin kültürel alandaki en güçlü sembollerinden biri ise büyük Azerbaycan dramaturgu Cafer Cabbarlı’nın “Sevil” adlı teatrı sahnesi oldu.
1899 yılında doğan ve 1934 yılında hayatını kaybeden Cəfər Cabbarlı, eserlerinde özellikle kadınların özgürlüğü ve toplumdaki konumu üzerinde durmuştu. 1928 yılında kaleme aldığı “Sevil” adlı oyun da bu düşüncenin en güçlü örneklerinden biriydi.
Ancak “Sevil” yalnızca bir tiyatro eseri olarak kalmadı. Oyunun sahnelenmesi, gerçek hayatta da kadınların çarşafı bırakması yönündeki tartışmaları ve hareketi güçlendirdi.
Bu dönemi en samimi şekilde anlatan hatıralardan biri, Cabbarlı’nın eşi Sona Hanım’a aittir.
Sona Hanım’ın anlattığına göre Cəfər Cabbarlı, eşinin de çarşafını çıkarmasını istiyordu. Ancak Sona Hanım mahallede insanların ne söyleyeceğinden çekiniyordu.
Cabbarlı ise ona sürekli: “Eninde sonunda çarşafı çıkaracaksın. Ama daha sonra çıkaracaksan, mahallemizde herkesten önce çıkarman daha iyi olur.” diyordu.
Bir gün mahalleye gazete getiren postacı, Sona Hanım’a şaşırtıcı bir haber verdi:
“Sona abla, senin fotoğrafın gazetede çıkmış.” Sona Hanım buna inanamadı. Fakat gazeteyi açtığında gerçekten de kendi fotoğrafını gördü. Üstelik haberde onun çarşafını çıkardığı ve diğer kadınları da çarşaflarını bırakmaya çağırdığı yazıyordu.
Sona Hanım öfkeyle Cəfər Cabbarlı’ya bunun hesabını sordu. Çünkü gerçekte henüz çarşafını çıkarmamıştı.
Cabbarlı ise onu sakinleştirerek şöyle diyordu: “Sonası, çarşafını çıkarmıyorsan çıkarma. Ama artık bunun için ağlamanın ne anlamı var? Halk, ‘Kendisi yazı yazmış, ortalığı ayağa kaldırmış, çarşafımı çıkarıyorum demiş ama hâlâ çarşafla dolaşıyor’ der.
Bir de benim için iyi olmaz. Ben çarşafa karşı bir eser yazayım, sen çarşaf takmaya devam edesin? Olmaz, yakışık almaz!” Sonunda Sona Hanım ile Cəfər Cabbarlı’nın kardeşinin kızları Mələk ve Törə, Dağlı Mahallesi’nde çarşaflarını çıkaran ilk kadınlar oldular.
Bu küçük gibi görünen aile hikâyesi, aslında dönemin büyük toplumsal dönüşümünü gözler önüne seriyor.
“Sevil”de sahnede anlatılan kadın özgürlüğü, kısa süre sonra gerçek hayatın bir parçasına dönüşüyordu.
Cəfər Cabbarlı’nın kaleminden çıkan Sevil karakterinin yaşadığı değişim, yalnızca tiyatro sahnesinde kalmamış; dönemin Azerbaycan kadınlarının hayatında da karşılık bulmuştu.
Bu nedenle “Sevil”, Azerbaycan tiyatrosunun önemli eserlerinden biri olmanın ötesinde, kadınların toplumsal özgürleşme mücadelesinin kültürel sembollerinden biri olarak tarihe geçti.
VOİCEPRESS TV
Ziya Hoca'nın Edebiyat Meclisi: Bilgilenmek faudalıdır serisinden...
“Sevil” Sahneye Çıktı, Çarşaflar Bir Bir Atıldı
Cafer Cabbarlı’nın eşi Sona Hanım’ın hatıralarında kadın özgürlüğünün en çarpıcı anlarından biri
1928 yılı Azerbaycan için toplumsal değişim açısından önemli bir dönüm noktasıydı.
Kadınların geleneksel kıyafetlerden ve toplumsal baskılardan kurtulması, eğitim ve sosyal hayata daha fazla katılması yönünde yoğun bir kampanya yürütülüyordu.
Bu değişimin kültürel alandaki en güçlü sembollerinden biri ise büyük Azerbaycan dramaturgu Cafer Cabbarlı’nın “Sevil” adlı teatrı sahnesi oldu.
1899 yılında doğan ve 1934 yılında hayatını kaybeden Cəfər Cabbarlı, eserlerinde özellikle kadınların özgürlüğü ve toplumdaki konumu üzerinde durmuştu. 1928 yılında kaleme aldığı “Sevil” adlı oyun da bu düşüncenin en güçlü örneklerinden biriydi.
Ancak “Sevil” yalnızca bir tiyatro eseri olarak kalmadı. Oyunun sahnelenmesi, gerçek hayatta da kadınların çarşafı bırakması yönündeki tartışmaları ve hareketi güçlendirdi.
Bu dönemi en samimi şekilde anlatan hatıralardan biri, Cabbarlı’nın eşi Sona Hanım’a aittir.
Sona Hanım’ın anlattığına göre Cəfər Cabbarlı, eşinin de çarşafını çıkarmasını istiyordu. Ancak Sona Hanım mahallede insanların ne söyleyeceğinden çekiniyordu.
Cabbarlı ise ona sürekli:
“Eninde sonunda çarşafı çıkaracaksın. Ama daha sonra çıkaracaksan, mahallemizde herkesten önce çıkarman daha iyi olur.”
diyordu.
Bir gün mahalleye gazete getiren postacı, Sona Hanım’a şaşırtıcı bir haber verdi:
“Sona abla, senin fotoğrafın gazetede çıkmış.”
Sona Hanım buna inanamadı. Fakat gazeteyi açtığında gerçekten de kendi fotoğrafını gördü. Üstelik haberde onun çarşafını çıkardığı ve diğer kadınları da çarşaflarını bırakmaya çağırdığı yazıyordu.
Sona Hanım öfkeyle Cəfər Cabbarlı’ya bunun hesabını sordu. Çünkü gerçekte henüz çarşafını çıkarmamıştı.
Cabbarlı ise onu sakinleştirerek şöyle diyordu:
“Sonası, çarşafını çıkarmıyorsan çıkarma. Ama artık bunun için ağlamanın ne anlamı var? Halk, ‘Kendisi yazı yazmış, ortalığı ayağa kaldırmış, çarşafımı çıkarıyorum demiş ama hâlâ çarşafla dolaşıyor’ der.
Bir de benim için iyi olmaz. Ben çarşafa karşı bir eser yazayım, sen çarşaf takmaya devam edesin? Olmaz, yakışık almaz!”
Sonunda Sona Hanım ile Cəfər Cabbarlı’nın kardeşinin kızları Mələk ve Törə, Dağlı Mahallesi’nde çarşaflarını çıkaran ilk kadınlar oldular.
Bu küçük gibi görünen aile hikâyesi, aslında dönemin büyük toplumsal dönüşümünü gözler önüne seriyor.
“Sevil”de sahnede anlatılan kadın özgürlüğü, kısa süre sonra gerçek hayatın bir parçasına dönüşüyordu.
Cəfər Cabbarlı’nın kaleminden çıkan Sevil karakterinin yaşadığı değişim, yalnızca tiyatro sahnesinde kalmamış; dönemin Azerbaycan kadınlarının hayatında da karşılık bulmuştu.
Bu nedenle “Sevil”, Azerbaycan tiyatrosunun önemli eserlerinden biri olmanın ötesinde, kadınların toplumsal özgürleşme mücadelesinin kültürel sembollerinden biri olarak tarihe geçti.
2 months ago (edited) | [YT] | 4
View 0 replies